Pandemi Tarihi: Dünyanın En Ölümcül Salgınları

2019 yılının son çeyreğinde başlayan ve 2020 yılının en karanlık günlerini yaşatan coronavirus salgını, daha önceki dönemlerde yaşanan en ölümcül bulaşıcı salgın hastalıkları bir kez daha gün yüzüne çıkarttı. Bazı hastalıklar pandemi olarak görülürken bazıları yalnızca bulunduğu bölgeye zarar vermişti. Dünyada milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine sebep olan en ölümcül bulaşıcı salgın hastalıkları sizler için derledim.

Atina Veba Salgını, Antik Yunanistan’da Peloponez Savaşı (MÖ 430) sırasında, Atinalıların savaşı kazanacağı düşünülürken Atina Kent Devleti’ni kasıp kavuran büyük bir salgındı.

Jüstinyen Veba Salgını (541-542) – Jüstinyen Veba Salgını, tarihte bilinen en büyük can kaybına yol açmış olan salgındır. Doğu Roma İmparatorluğu’nun ve başkent Konstantinopolis’in (İstanbul) nüfusunu neredeyse yok eden salgın Sasani İmparatorluğu’na ve Akdeniz genelindeki bütün liman kentlerine yayılmıştır.

Kara Veba (1346-1350) – Tahmini 50.000.000 ölüm, Kara Veba, insanlık tarihindeki en büyük salgınlardan biridir. Avrasya’dan Batı Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyaya yayılmış ve on milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur.

Amerika yerlilerinin salgın hastalıkları (1492-1900)Amerika’nın keşfi sırasında nüfusun 2.000.000 ila 10.000.000 arasında olduğu tahmin ediliyor. 1492’den başlayıp 1900’lere gelinene dek çiçek, kızamık, tifüs gibi hastalıklar yüzünden Amerika yerlilerinin nüfusu 500.000’e düşmüştür.

Büyük Londra Vebası (1665-1666) – Tahmini 100.000 ölüm

Birinci Kolera Pandemisi (1817-1823) – Tahmini 110.000 ölüm-Aynı zamanda ilk Asya kökenli kolera salgını olarak da bilinen Birinci Kolera Pandemisi, Kalküta yakınlarında ortaya çıktı ve Güneydoğu Asya’dan Ortadoğu’ya, Doğu Afrika’dan Akdeniz kıyılarına kadar yayıldı.

İkinci Kolera Pandemisi (1829-1849) – Tahmini 200.000 ölüm

Dördüncü Kolera Pandemisi (1860-1879) – Tahmini 705.000 ölüm-

Beşinci Kolera Pandemisi (1881-1896) – Tahmini 990.000 ölüm-

Altıncı Kolera Pandemisi (1899-1923) – Tahmini 1.500.000 ölüm-

Yedinci Kolera Pandemisi (1961’den günümüze) – Tahmini 570.000 ölüm

Tifüs Epidemisi (1847) – Tahmini 20.000 ölüm-Tifüs, Rickettsia bakterilerinin etken olduğu bulaşıcı hastalıktır. 1847 yılında Kuzey Amerika’da meydana gelen büyük salgın, İrlanda’da yaşanan büyük kıtlığın ardından İrlanda’dan Amerika’ya gerçekleşen göç ile birlikte ortaya çıkmıştır. Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’nde on binlerce ölüme neden olmuştur.

Rus Gribi (1889-1890) – Tahmini 1.000.000 ölüm– Rus Gribi, tarihte bilinen en eski grip salgını olarak tarihe geçmiştir.

Modern Veba (1894-1903) – Tahmini 10.000.000 ölüm-Üçüncü veba salgını ilk olarak Çin’in Yunnan bölgesinde 1850’lerde ortaya çıktı. Ancak 1894’te Hong Kong’a sıçramasının ardından tüm dünyaya yayıldı. Sömürge kentlerinin sağlıklı çevre planlamasının da sorgulanmasına neden olmuştu.

 İspanyol Gribi (1918-1920) – Tahmini 20.000.000 ölüm-Tarihteki en ölümcül salgınlardan biri olan İspanyol Gribi, Kuzey Kutup Bölgesi’nden Pasifik adalarına kadar dünyanın her yerine yayılmayı başarmıştır.

Asya Gribi (1957-1958) – Tahmini 2.000.000 ölüm

HIV/AIDS (1960’tan günümüze) – Tahmini 40.000.000 ölüm. AIDS klinik olarak ilk kez 1981 yılında ABD’de gözlemlendi. İlk AIDS vakaları uyuşturucu bağımlılarıydı. Ancak AIDS’e neden olan HIV virüsünün 20. yüzyılın başlarında Batı ve Merkez Afrika’da bazı primatlarda ortaya çıkmaya başladığı sanılıyor.

Hong Kong Gribi (1968-1969) – Tahmini 1.000.000 ölüm

 

SARS Salgını (2002-2003) – 774 ölümSARS -Viral bir solunum yolu hastalığıdır.

 

Domuz Gribi (2009) – Tahmini 284.000 ölüm. 2009 domuz gribi salgını, grip virüsünün yeni bir şekli ile Nisan 2009 yılında yayılmaya başlayan bir salgındır.

 

Haiti Kolera Epidemisi (2011-2017) – Tahmini 6.700 ölüm

.

Batı Afrika Ebola Epidemisi (2014’ten günümüze) – Tahmini 4.900 ölüm

Bir filovürüsün neden olduğu hastalık ilk kez 1970’lerde ortaya çıkmış. Vücut sıvıları aracılığıyla yayılıyor; ancak zaman zaman hava yoluyla da yayılabilecekleri düşünülüyor.

 

Görüldüğü gibi insanlık tarihinde bulaşıcı ve salgın hastalıklar nedeniyle milyonlarca insan ölmüş. Ancak her defasında insanlık bulunduğu durumdan daha da güçlenerek çıkmış. İlerleyen süreçte göreceğiz , insanlık bu salgın hastalığında üstesinden gelecek. Önemli olan en az kayıpla atlatabilmek. Bu nedenle Türkiye #EVDE KAL#

Yorum Yazın